fbpx

Czym jest depresja - objawy i terapia

Karolina Ziegart-Sadowska
Depresja - objawy i leczenie

Termin "depresja" jest obecnie bardzo często spotykany w języku codziennym. Mówimy, że mamy depresyjny nastrój, że pogoda jest depresyjna, piosenka jest depresyjna... Czyli jaka? Zazwyczaj rozumiemy "depresyjność" jako smutek, czyli czujemy się smutno, pogoda sprawia, że jest na smutno, piosenka jest smutna. Ale czy depresja to dokładnie to samo co smutek?

Czym jest depresja?

Depresja, a dokładnie epizod depresyjny, jest częstym zaburzeniem psychicznym, charakteryzującym się przetrwałym obniżonym nastrojem, utratą zainteresowania aktywnościami, które się zazwyczaj lubiło i niskim poziomem energii, które przejawia się szybką męczliwością. U osób dotkniętych depresją często pojawiają się również m.in.: osłabienie koncentracji i uwagi, zaburzenia snu, zaburzenia apetytu, poczucie niskiej wartości, myśli samobójcze (ICD-10). W skrajnych przypadkach depresja może prowadzić do prób samobójczych i śmierci. W zależności od nasilenia objawów epizody depresyjne można podzielić na łagodne, umiarkowane i ciężkie. By móc postawić diagnozę epizodu depresyjnego, objawy muszą występować przynajmniej 2 tygodnie. Epizody depresyjne trwają przeciętnie około 6-9 miesięcy i mają charakter nawracający, co znaczy, że po przebyciu jednego epizodu, prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnego jest wyższe.

Jak często i u kogo występuje?

Depresja jest powszechnym zaburzeniem psychicznym dotykającym około 300 milionów ludzi na świecie - a więc jest zaburzeniem bardzo częstym! Szacuje się, że w Polsce liczba osób cierpiących na depresę sięga prawie 2 milionów, co stanowi około 5,1% całej populacji naszego kraju. Depresja dotyka częściej kobiet niż mężczyzn, może wystąpić u osób w różnym wieku, jednak najczęściej pojawia się po 40. roku życia (WHO, 2017a). Depresja jest również zaburzeniem często diagnozowanym u dziecimłodzieży. Symptomy depresji obecne są u około 0,3% dzieci w wieku przedszkolnym, 2% dzieci w szkole podstawowej i 4-8% osób dorastających w wieku 13-18 lat. Polskie badania epidemiologiczne wskazują, że objawy depresji mogą wystąpić nawet u 27-54% nastolatków (w zależności od fazy dojrzewania i środowiska) (Szymańska, 2012).

Jakie są metody leczenia?

Depresja jest zaburzeniem, które wymaga specjalistycznej opieki i leczenia. Osobom z depresją nie wystarczy powiedzieć: "weź się w garść" lub "wszystko będzie dobrze" i liczyć, że sprawy wrócą do normy. Depresja nie jest oznaką słabości ani wyrazem lenistwa. Jest ciężkim zaburzeniem, którego nie powinniśmy lekceważyć, bo może prowadzić do poważnych skutków - w najgorszym wypadku - nawet do śmierci w przebiegu próby samobójczej. Dobrą wiadomością jest fakt, że istnieją efektywne terapie zaburzeń depresyjnych. W przypadku umiarkowanej i ciężkiej depresji zaleca się psychoterapię z możliwością dołączenia farmakoterapii. Do oddziaływań psychoterapeutycznych o dobrze udokumentowanej skuteczności należą terapia poznawczo-behawioralna (CBT) i terapia interperpersonalna (IPT). Najczęściej zalecane formy farmakoterapii to przyjmowanie inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych (TCA). Warto zauważyć, że stosowanie jedynie farmakoterapii nie zapobiega nawrotom kolejnych epizodów depresji w przeciwieństwie do oddziaływań psychoterapeutycznych, których skutki są zdecydowanie bardziej długofalowe. W przypadku łagodnych epizodów depresji stosuje się głównie oddziaływania psychoterapeutyczne. Leki antydepresyjne mogą być włączane, jednak nie jest to leczenie pierwszego wyboru. Zgodnie z zaleceniami WHO, leki antydepresyjne nie powinny być stosowane do terapii depresji u dzieci i nie powinny być leczeniem pierwszego rzutu u młodzieży, ze względu na możliwość wystąpienia skutków ubocznych.

Żródło:

  • WHO, 2017a. Depression and Other Common Mental Disorders Global Health Estimates. Dostęp online: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/254610/1/WHO-MSD-MER-2017.2-eng.pdf?ua=1
  • WHO, 2017b. Depression, Fact sheet. Dostęp online: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs369/en/ Szymańska J., 2012. Zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży – poradnik dla pracowników szkół i placówek oświatowych oraz rodziców. Wyd. 3. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.